Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS, καθώς η ευκολία και η ταχύτητα της συναλλαγής δεν σημαίνει ότι κάθε μεταφορά είναι φορολογικά ουδέτερη.
Η φοροτεχνικός Νίκη Βομπιράκη, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews, εξήγησε ποιες συναλλαγές μπορούν να γίνουν χωρίς φορολογική επιβάρυνση, πότε μία μεταφορά μπορεί να χαρακτηριστεί δωρεά ή γονική παροχή και γιατί η σωστή αιτιολογία στην τραπεζική κίνηση μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη σε ενδεχόμενο έλεγχο.
Χαρτζιλίκι σε παιδιά και φοιτητές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μεταφορές χρημάτων από γονείς προς παιδιά, κυρίως όταν πρόκειται για ανήλικους ή φοιτητές.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε η φοροτεχνικός, για ποσά που αφορούν χαρτζιλίκι και συνηθισμένα έξοδα διαβίωσης παιδιών και φοιτητών έως 25 ετών δεν προβλέπεται συγκεκριμένο χρηματικό πλαφόν.
Στην κατηγορία αυτή μπορούν να περιλαμβάνονται δαπάνες για φοιτητικό ενοίκιο, δίδακτρα, βιβλία, μετακινήσεις και γενικότερα ανάγκες της καθημερινότητας.
Για αυτές τις περιπτώσεις δεν απαιτείται δήλωση δωρεάς μέσω του myProperty, υπό την προϋπόθεση ότι πρόκειται πράγματι για κάλυψη εξόδων διαβίωσης.
Γιατί πρέπει να γράφεται σωστή αιτιολογία
Ακόμη και όταν μια συναλλαγή δεν δημιουργεί φόρο, θεωρείται σημαντικό να αναγράφεται με σαφήνεια ο λόγος για τον οποίο μεταφέρονται τα χρήματα.
«Καλό είναι σε κάθε μεταφορά να βάζουμε μία αιτιολογία και για να τη θυμόμαστε στο μέλλον», ανέφερε η Νίκη Βομπιράκη.
Η περιγραφή της συναλλαγής μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσθετο στοιχείο τεκμηρίωσης σε περίπτωση μελλοντικού φορολογικού ελέγχου.
Για τον λόγο αυτό οι φορολογούμενοι καλούνται να αποφεύγουν ασαφείς, γενικόλογες ή χιουμοριστικές περιγραφές και να αναγράφουν τον πραγματικό σκοπό της μεταφοράς.
Η αιτιολογία, πάντως, δεν αρκεί από μόνη της για να απαλλάξει μία συναλλαγή από ενδεχόμενη φορολόγηση.
Πότε μία μεταφορά θεωρείται δωρεά
Η εικόνα αλλάζει όταν τα χρήματα δεν χρησιμοποιούνται για καθημερινές ανάγκες, αλλά οδηγούν σε αύξηση της περιουσίας εκείνου που τα λαμβάνει.
Αυτό μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, όταν το ποσό προορίζεται για αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, για δημιουργία αποταμίευσης, επένδυση, ίδρυση επιχείρησης ή αποπληρωμή προσωπικού δανείου.
«Εδώ έχουμε επαύξηση περιουσίας», εξήγησε η φοροτεχνικός.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η μεταφορά μπορεί να θεωρηθεί δωρεά ή γονική παροχή και πρέπει να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη φορολογική διαδικασία.
Η ασφαλέστερη πρακτική, σύμφωνα με όσα ανέφερε, είναι η τραπεζική μεταφορά από λογαριασμό σε λογαριασμό και η δήλωση της δωρεάς μέσω myProperty, ακόμη και όταν δεν προκύπτει τελικά φόρος.
Αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ
Καθοριστικό ρόλο στη φορολογική μεταχείριση παίζει ο βαθμός συγγένειας μεταξύ του προσώπου που δίνει και εκείνου που λαμβάνει τα χρήματα.
Για την πρώτη κατηγορία συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, εφόσον η χρηματική δωρεά ή γονική παροχή πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος με τον προβλεπόμενο τρόπο.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, γονείς και παιδιά, σύζυγοι ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, καθώς και παππούδες και γιαγιάδες προς εγγόνια.
Για το τμήμα του ποσού που ξεπερνά τις 800.000 ευρώ εφαρμόζεται φορολογικός συντελεστής 10%.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η μεταφορά δεν γίνεται μέσω τράπεζας. Σύμφωνα με τη φοροτεχνικό, σε αυτή την περίπτωση μπορεί να επιβληθεί φόρος 10% από το πρώτο ευρώ ακόμη και σε χρηματική δωρεά από γονέα προς παιδί.
Τι ισχύει μεταξύ αδελφών
Διαφορετικοί κανόνες ισχύουν για χρηματικές μεταφορές μεταξύ αδελφών.
Τα αδέλφια υπάγονται στη δεύτερη κατηγορία συγγένειας και, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, οι χρηματικές δωρεές φορολογούνται με συντελεστή 20% από το πρώτο ευρώ.
Ακόμη υψηλότερη είναι η επιβάρυνση όταν τα χρήματα μεταφέρονται μεταξύ προσώπων χωρίς στενή συγγενική σχέση.
Για φίλους, γνωστούς και λοιπά τρίτα πρόσωπα, ο φόρος στις χρηματικές δωρεές μπορεί να φτάσει το 40% από το πρώτο ευρώ.
Προσοχή στις «τριγωνικές» μεταφορές
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις λεγόμενες «τριγωνικές» συναλλαγές.
Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες τα χρήματα περνούν πρώτα από ένα ενδιάμεσο πρόσωπο και στη συνέχεια καταλήγουν στον τελικό παραλήπτη, για παράδειγμα από έναν αδελφό σε γονέα και στη συνέχεια από τον γονέα στον άλλο αδελφό.
Τέτοιες κινήσεις δεν εξασφαλίζουν ότι παρακάμπτονται οι κανόνες φορολόγησης και μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου από τη φορολογική διοίκηση.
Το βασικό συμπέρασμα για όσους χρησιμοποιούν IRIS ή άλλες τραπεζικές μεταφορές είναι ότι κάθε συναλλαγή πρέπει να ανταποκρίνεται στον πραγματικό οικονομικό σκοπό της και να μπορεί να τεκμηριωθεί. Η σαφής αιτιολογία, ο βαθμός συγγένειας και ο τρόπος με τον οποίο μεταφέρονται τα χρήματα είναι τα στοιχεία που καθορίζουν τελικά τη φορολογική αντιμετώπιση.