Υπέρ της αρχής του τάχθηκε μόνο η ΝΔ, ενώ από τα κόμματα της Αντιπολίτευσης, το ΠΑΣΟΚ δήλωσε “παρών” και ΣΥΡΙΖΑ, ΕΛ.ΛΥ., ΚΚΕ μαζί με ΝΙΚΗ, και Πλεύση Ελευθερίας το καταψήφισαν.
Νωρίτερα, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δ.Παπαστεργίου, υπεραμύνθηκε των νέων ρυθμίσεων κάνοντας λόγο για αναγκαία, αποτελεσματική, αναλογική και συμβατή με το κοινοτικό δίκαιο λύση».
«Θα ήταν πολύ εύκολο να μην κάνουμε απολύτως τίποτα σήμερα και να περιμένουμε τον τέλειο ευρωπαϊκό νόμο. Η δυσκολία όμως είναι εδώ. Παιδιά κάθε μέρα βυθίζονται …στο διαδίκτυο και νομίζω ότι πρέπει μια υπεύθυνη κυβέρνηση, να κάνει κάτι το οποίο οφείλει. Το κάναμε και με την πώληση αλκοόλ και καπνικών προϊόντων και πέτυχε να περιορίσει στους ήδη πρώτους μήνες την πώληση τους», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαστεργίου και συμπλήρωσε:
«Ας στείλουμε το μήνυμα ότι το πρόβλημα, της ανεξέλεγκτης χρήσης του διαδικτύου που οδηγεί τα παιδιά σε εθισμό σε βάρος της ψυχικής τους υγείας δεν μπορεί να συνεχιστεί». Όπως είπε ο κ. Παπαστεργίου , «από 1/1/2027 οι πλατφόρμες θα πρέπει να δούνε αν τελικά οι λογαριασμοί τους οποίους έχουνε και οι υπηρεσίες που παρέχουνε απευθύνονται σε ενήλικες ή όχι».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης στην εφαρμογή « Kids Wallet», επισημαίνοντας ότι « δεν προέκυψε μόνο από ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αλλά ήταν η απάντηση στο ερώτημα των πλατφορμών».
«Το KIDS WALLET δεν είναι μια ελληνική πατέντα, ακολουθεί έναν κώδικα και τεχνικές προδιαγραφές που η Ευρώπη όρισε πέρσι το καλοκαίρι. Και επαναλαμβάνω, ότι δεν δίνει κανένα απολύτως προσωπικό δεδομένο των παιδιών ή των χρηστών παρά μόνο το αν είναι πάνω ή κάτω από 15 ετών, ούτε καν την ημερομηνία γέννησης», υπογράμμισε.
«Χρωστάμε στα παιδιά μας την παιδική τους ηλικία. Αυτό σήμερα κάνουμε. Οφείλουμε να τα προστατεύσουμε. Με τα ζητήματα που υπάρχουν, το νομοσχέδιο για τα social media φέρνει στην κοινωνία κάτι που περιμένει », κατέληξε ο κ. Παπαστεργίου.
Μπλόκο στα Social media: Πώς θα ελέγχεται η ηλικία των παιδιών
Το νομοσχέδιο θέτει ως κατώτατο όριο πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα 15 έτη. Με βάση τον τρόπο υπολογισμού της ηλικίας που, την 1η Ιανουαρίου 2027 ο περιορισμός αφορά τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2013 και μετά. Όσα έχουν γεννηθεί το 2012 ή νωρίτερα θεωρείται ότι καλύπτουν το ηλικιακό όριο για τη συγκεκριμένη ρύθμιση από την ίδια ημερομηνία, ανεξάρτητα από τον μήνα γέννησής τους. Η απαγόρευση αφορά υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και όχι το σύνολο των ψηφιακών εφαρμογών. Ενδεικτικά αναφέρονται το Facebook, το Instagram, το TikTok και το LinkedIn. Δεν υπάρχει, ωστόσο, κλειστός κατάλογος πλατφορμών, καθώς το κριτήριο είναι το είδος της υπηρεσίας και όχι απλώς η εμπορική ονομασία της. «Οι γονείς χρειάζονται ουσιαστική στήριξη απέναντι σε αλγορίθμους που επιδιώκουν να κρατούν τα παιδιά διαρκώς συνδεδεμένα. Με το νομοσχέδιο θέτουμε σαφές όριο στα 15 έτη και μεταφέρουμε την ευθύνη της επαλήθευσης ηλικίας στις πλατφόρμες. Πιστεύουμε στην τεχνολογία και στις δυνατότητές της. Γι’ αυτό οφείλουμε να τη ρυθμίζουμε με γνώμονα τον άνθρωπο, ιδιαίτερα όταν αφορά την υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών», υπογράμμισε ο κ. Σκέρτσος
Τι γίνεται με τους λογαριασμούς που υπάρχουν ήδη
Η απαγόρευση δεν προβλέπει εξαίρεση για λογαριασμούς που δημιουργήθηκαν πριν από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου. Επομένως, από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ η ρύθμιση, η πρόσβαση θα πρέπει να συμμορφώνεται με το νέο ηλικιακό όριο. Ούτε η γονική συναίνεση προβλέπεται ως εξαίρεση στο ελληνικό σχέδιο. Με άλλα λόγια, η άδεια του γονέα δεν αρκεί για να επιτρέψει την πρόσβαση παιδιού κάτω των 15 ετών στις υπηρεσίες που καλύπτονται από την απαγόρευση. Αυτό αποτελεί μία από τις βασικές διαφορές της ελληνικής πρωτοβουλίας από την ευρωπαϊκή πρόταση «EU Kids Act», η οποία προβλέπει διαφορετική αντιμετώπιση για συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες.
Πώς θα ελέγχεται η ηλικία
Η ευθύνη για την εφαρμογή του ηλικιακού ορίου περνά στις πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές μεθόδους επαλήθευσης ηλικίας. Η απλή δήλωση ημερομηνίας γέννησης δεν θεωρείται επαρκής ως αξιόπιστος έλεγχος. Στο πλαίσιο αυτό, το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεικτικά εργαλεία επιβεβαίωσης ηλικίας. Δεν επιβάλλεται, όμως, η αποκλειστική χρήση συγκεκριμένης εφαρμογής, καθώς οι πλατφόρμες μπορούν να αξιοποιούν και άλλες ισοδύναμες λύσεις που συμμορφώνονται με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
«Η Ελλάδα συμμετέχει από την πρώτη φάση στην ευρωπαϊκή προσπάθεια επαλήθευσης ηλικίας. Επιδίωξή μας είναι οι ψηφιακές υπηρεσίες να λειτουργούν με κανόνες που προστατεύουν έμπρακτα τα παιδιά και βοηθούν τους γονείς», επισήμανε ο κ. Παπαστεργίου. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η επιβεβαίωση ηλικίας δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά αποκάλυψη της ταυτότητας του χρήστη στην πλατφόρμα. Μέσω των λεγόμενων «διακριτικών ηλικίας» μπορεί να επιβεβαιώνεται ότι πληρείται το απαιτούμενο όριο, χωρίς να κοινοποιούνται περιττά προσωπικά δεδομένα, όπως το ονοματεπώνυμο ή ο αριθμός ταυτότητας.
Σε ό,τι αφορά στους γονείς, δεν προβλέπεται γενική υποχρέωση εγγραφής σε συγκεκριμένη εφαρμογή. Μπορούν, ωστόσο, να ελέγξουν τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας και γονικού ελέγχου, να συζητήσουν με τα παιδιά τους για τις αλλαγές και να ενημερώνονται μέσω του parco.gov.gr. Το νομοσχέδιο, πάντως, δεν προβλέπει πρόστιμα ή ποινές για τα παιδιά και τους γονείς. Η εποπτεία και η επιβολή των υποχρεώσεων αφορούν τους παρόχους των υπηρεσιών, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) και του εφαρμοστικού νόμου 5099/2024.
Τα ευρήματα
Η κυβερνητική πρωτοβουλία συνδέεται με την προσπάθεια περιορισμού των κινδύνων από την υπερβολική χρήση των κοινωνικών δικτύων, την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο και τις ανεπιθύμητες διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις. Τα στοιχεία, που παρουσιάστηκαν, είναι αποκαλυπτικά! Μόλις το 48% των παιδιών δηλώνει ότι αισθάνεται ασφαλές στο διαδίκτυο, ενώ το 17% των παιδιών ηλικίας 11-15 ετών αναφέρει ότι υπήρξαν θύματα διαδικτυακής παρενόχλησης την περίοδο 2021-2022.
Επιπλέον, 1 στους 4 μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου παραδέχεται ότι κάνει υπερβολική χρήση και το 23% των 15χρονων δηλώνουν ότι αισθάνονται νευρικοί ή ανασφαλείς χωρίς πρόσβαση στο κινητό τους, ενώ το 20% ότι παραμελούν άλλες σημαντικές δραστηριότητες, όπως ο αθλητισμός και τα χόμπι, εξαιτίας των social media. «Ο ψηφιακός εθισμός των ανηλίκων είναι ζήτημα δημόσιας υγείας. Η προβληματική χρήση των κοινωνικών δικτύων μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη συγκέντρωση, την αυτοεκτίμηση και τις σχέσεις των παιδιών. Χρειάζεται να παρέμβουμε έγκαιρα, πριν αυτές οι δυσκολίες παγιωθούν», τόνισε ο κ. Γεωργιάδης.