Μαρία Κωνσταντινίδη: Οι πόνοι της χαράς

«Με φώναξαν σ’ ένα βράδυ τρεις φορές για γυναίκες που γεννούσαν. Τότε δεν υπήρχαν αυτοκίνητα στη Σύμη. Πηγαίναμε παντού με τα πόδια μέσα στο σκοτάδι. Ευτυχώς όλα πήγαν καλά. Εκανα αυτή τη δουλειά 32 χρόνια και τα παιδιά που έχω “γεννήσει” είναι αναρίθμητα. Μέχρι και τρίδυμα»

Η Μαρία Κωνσταντινίδη είναι 95 ετών. Λίγο μετά την ένωση της Σύμης, αυτού του ακριτικού νησιού, με την Ελλάδα το 1947 έως και τη συνταξιοδότησή της τη δεκαετία του 1980 η κ. Μαρία έχει συνδράμει σε εκατοντάδες γεννήσεις.

«Δεκαοκτώ χρονώ είχα πάρει δίπλωμα μαιευτικής. Βέβαια για να μπω στη σχολή έπρεπε να είμαι 18. Οταν πήγα ήμουν μόλις 16. Επεισα έναν υπάλληλο στο δημαρχείο να μου αλλάξει την ηλικία. Ηταν τότε οι Ιταλοί στο νησί. Είχα κάμνει», λέει η κ. Κωνσταντινίδη με τη χαρακτηριστική ντοπιολαλιά της Σύμης, «δύο χρόνια νοσηλεύτρια. Στο νοσοκομείο σκέφτηκα: ως πότε θα ‘μαι νοσοκόμα να αδειάζω δοχεία, να κάνω ενέσεις, να αλλάζω τραύματα. Να γίνω κι εγώ μαία όπως ήταν μια θεια μου. Μάθαμε ανατομία και μετά μέσα στο νοσοκομείο μάθαμε μαιευτική. Υπήρχαν Ιταλοί καθηγητές της μαιευτικής πολύ καλοί. Εμαθα και τη γλώσσα καλά από καλόγριες Ιταλίδες. Δεν ήταν και τόσο κακοί οι Ιταλοί στα Δωδεκάνησα».

Μιχαήλ Άγγελος Κωνσταντόπουλος

↳ Γαλλικό κάδρο των αρχών του 20ού αιώνα με τις ηλικίες του ανθρώπου που το κληρονόμησε από τη μητέρα της η κ. Κωνσταντινίδη. Το κοιτάζουμε μαζί και της μεταφράζω για τα 100: «Στα 100 λες, χωρίς ταραχή, Θεέ μου λυπήσου με». Γελάει και της εύχομαι να φτάσει τα 100 που πλησιάζει
«Στην αρχή δούλευα σε χωριά της Ρόδου μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος. Μετά ήρθα στη Σύμη. Στο νησί υπήρχε μία μαμή πολύ ηλικιωμένη αλλά όταν ήρθα σταμάτησε», θυμάται η κ. Μαρία και συνεχίζει:

«Παρακολουθούσα τις γυναίκες σαν γιατρός. Θυμάμαι μία που είχε το μωρό σε εγκάρσια θέση. Επρεπε να πάει στη Ρόδο να γίνει καισαρική. Μου είπε ότι δεν θα πήγαινε γιατί δεν είχε αρκετά χρήματα αφού δεν είχε πληρωθεί ο άντρας της. Δεν είχε ασφάλεια. Πιο μετά οι γυναίκες ήταν ασφαλισμένες. Της είπα ότι πρέπει να κάνει κουράγιο. Πως τα πράγματα είναι δύσκολα και να κάνει αυτά που της λέω. Ηταν όλως διόλου στραβά στην κοιλιά της μάνας. Για καλή μας τύχη ήταν μικρό, 2.900 περίπου. Φώναξα κι έναν γιατρό που ήταν στο νησί και πήγαμε και το γεννήσαμε ευτυχώς μια χαρά. Το βγάλαμε γερό».

Ακόμα και το σπίτι της κ. Μαρίας, ένα με υπέροχη θέα στον γιαλό της Σύμης, το διάλεξε με μια σκέψη μόνο: να μπορούν οι κάτοικοι του νησιού να έρχονται και να τη βρίσκουν πιο εύκολα.

Ηταν μια εποχή που δεν υπήρχαν καλά καλά σταθερά τηλέφωνα στο νησί.

«Ο,τι ώρα και να ήταν έπρεπε να πάεις. Δεν υπήρχε αυτοκίνητο. Ποδαρόδρομος. Στην Ι.Μ. Πανορμίτη, 15 χιλιόμετρα απόσταση, με πήγανε με τον γάιδαρο μια φορά για να κάνουμε μια γέννηση. Γέννησε καλά. Δεν πήγαινα ποτέ στο σπίτι μόνο με τον άντρα της εγκυμονούσας. Πάντα ερχόταν και μια γυναίκα συγγενής ή γειτόνισσα μαζί για να μας συνοδεύσει», συνεχίζει η κ. Μαρία.

Τελευταία φορά που βοήθησε ήταν τη δεκαετία του 1990, αρκετά μετά τη συνταξιοδότησή της.

Μια γυναίκα που δεν πρόλαβε λόγω καιρικών συνθηκών να μεταβεί στο μαιευτήριο της Ρόδου χρειαζόταν βοήθεια.

Η κ. Κωνσταντινίδη θυμάται:

«Εγώ δεν είχα τα απαραίτητα φάρμακα. Μου έφεραν όμως κάποια πράγματα και βοήθησα, δεν μπορούσα να κάνω κάτι άλλο. Μετά τη συνταξιοδότησή μου, συνέχιζαν να έρχονται έγκυες για να τις δω. Φυσικά τις συμβούλευα να πάνε στη Ρόδο όταν έφτανε η ώρα. Δεν μπορούσαν πια να στηρίζονται σε μένα».

Αναμνήσεις από τη ζωή και την οικογένεια της κ. Κωνσταντινίδη και η τιμητική πλακέτα που έλαβε από τον Ομιλο Αξιών Σύμης «Γιάννης Διακογιάννης» | Μιχαήλ Αγγελος Κωνσταντόπουλος
«Το μυστικό μιας “καλής γέννας”;», τη ρωτάμε και απαντά:

«Η γυναίκα για να γεννήσει καλά πρέπει να είναι στο πόδι. Να περπατεί. Οταν την πιάνει ο πόνος να σταματά. Οταν πια καταλάβαινα ότι ήταν στο τέλος, μια μαμή το ξέρει. Την ξαπλώνεις, την εξετάζεις.

Οταν τελειώσει η διαστολή, ανοίγει η μήτρα ίσα να βγαίνει το κεφάλι του μωρού έξω.

Οι πόνοι είναι καλοί στη γέννα. Αμα κάποια γυναίκα πόναγε πολύ της έλεγα μπράβο, θα γεννήσεις. Ηταν χαρά αυτοί οι πόνοι. Δεν μπορείς να σταματήσεις τους πόνους στη γέννα. Υπομονή.

Δόξα τω Θεώ έχω γεννήσει πάρα πολλά παιδιά, δεν μου συνέβη τίποτα το κακό, όλα γεννήθηκαν καλά.

Με φωνάξαν όμως σε δύο τοκετούς που ήταν τα παιδιά νεκρά. Είχε χτυπήσει από πριν η γυναίκα. Τους το έλεγα από πριν, δεν ήταν εύκολο, στεναχωριέσαι να το πεις στην ίδια. Στον άντρα το λες πιο καθαρά».

Δεν μπορούσα να μη ρωτήσω για τις καισαρικές που κυριαρχούν σήμερα.

«Δεν γεννάνε πια οι γυναίκες με φυσιολογικό τοκετό. Φοβούνται. Εγώ έτσι το γέννησα το παιδί μου. Οι καινούργιες κοπέλες έχουν φοβία. Κακώς κάνουν πολλές καισαρική. Είναι πιο καλός ο φυσιολογικός τοκετός».

Μετά τη γέννα όμως, σημαντικότερο πέραν του να είναι υγιές το παιδί ήταν η αγάπη που εισέπραττε από την οικογένεια:

«Μου έκαναν διάφορα δώρα και πλούσιες οικογένειες εδώ της Σύμης όταν ξεγεννούσα τα παιδιά τους. Δεν ήθελα. Πάντα με φώναζαν στη βάφτιση και μετά διατηρούσα μια σχέση. Το μεγαλύτερο όμως δώρο για μένα ήταν η αγάπη τους. Δεν έχω παράπονο άμα φύγω, με άνθρωπο στη Σύμη δεν αντάλλαξα μια λέξη ψυχρή…», μου λέει πριν την αποχαιρετήσω.

efsyn.gr

Συντάκτης:
Μιχαήλ Άγγελος Κωνσταντόπουλος